POWRÓT




ks. biskup dr Henryk Strąkowski

(1910 - 1965)


ks. bp H. Strąkowski

16 stycznia 1910 r. w Woli Uchańskiej (gm. Uchanie, pow. hrubieszowski) urodził się Henryk Strąkowski, kapłan, wychowawca i opiekun młodzieży, biskup sufragan lubelski, profesor Seminarium Duchownego w Lublinie i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (KUL).

Był ósmym dzieckiem Karola i Agnieszki z Gałanów. Uczęszczał do szkoły powszechnej w rodzinnej miejscowości, a następnie w 1921 r. zdał egzamin do 2. klasy Państwowego Gimnazjum im. S. Czarnieckiego w Chełmie. Był pilnym i pracowitym uczniem, lubianym przez kolegów i nauczycieli -W 1928 r. uzyskał świadectwo dojrzałości z odznaczeniem.

W tym samym roku wstąpił do Seminarium Duchownego w Lublinie. Był bardzo pobożny, wiele czasu spędzał na modlitwie, ale wyróżniał się również ogromną pracowitością; uczył się języków starożytnych: hebrajskiego i greckiego. Święcenia diakońskie otrzymał w marcu 1932 r., a kapłańskie 18 czerwca 1933 r. Doceniając jego zdolności i zamiłowanie do nauki, skierowano go w tym samym roku na dalsze studia w KUL, gdzie w 1935 r. uzyskał licencjat teologii, zaś w rok później absolutorium na Wydziale Teologicznym. Już podczas studiów rozpoczął pisanie pracy doktorskiej, którą obronił w czerwcu 1939 r.

Po uzyskaniu licencjatu prowadził pracę duszpasterską jako kapelan Domu Sierot przy ul. Sierocej w Lublinie (1936-37), a następnie (1937-38) jako kapelan Szpitala Dzieciątka Jezus (przy ul. S. Staszica 16). Uczestniczył również w organizowaniu parafii w Kazimierzówce k. Lublina (erygowanej dopiero w 1947 r.), gdzie także kontynuował pracę wychowawczą wśród dzieci jako kapelan szpitala-sanatorium dziecięcego, prowadzonego przez ss. szarytki. Pracował również jako prefekt w dwu szkołach powszechnych w Lublinie (nr 8 i 25), a także w Seminarium Wychowawczyń Przedszkoli im. M. Papiewskiej.

Po wybuchu wojny początkowo kontynuował pracę w szkołach, ale po nasileniu się fali aresztowań nauczycieli i księży, z początkiem listopada 1939 r. opuścił Lublin i udał się do rodzinnej Woli Uchańskiej. W sierpniu 1940 r. objął obowiązki administratora ubogiej parafii Turowiec (ob. gm. Wojsławice w pow. chełmskim). Po aresztowaniu księży z Uchań (ob. wieś gminna w pow. hrubieszowskim), ks. Strąkowski w marcu 1943 r. został mianowany tymczasowym administratorem parafii Uchanie.

W czasie pracy w Turowcu jest ściśle związany - jako kapelan z Narodową Organizacją Wojskową, a póżniej z Narodowymi Siłami Zbrojnymi. U księdza Strąkowskiego znajdowali pomoc i ochronę "spaleni" oficerowie NSZ. Sytucja materialna proboszcza była trudna, a na uwagi, że przebywający u niego są ciężarem odpowiadał: "Bóg ma więcej niż rozdał i dla mnie też wystarczy". Takie motto odzwierciedla postawę i osobowość polskiego kapłana.

Dla podziemia narodowego największym darem ze strony ks. Strąkowskiego była jego autorstwa "Modlitwa Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych". Słowa tej modlitwy brzmiały:

"Panie Boże Wszechmogący, daj nam siłę i moc wytrwania w walce o Polskę, której poświęcamy całe życie.

Niech z krwi niewinnie przelanej braci naszych, pomordowanych w lochach gestapo i czeki, niech z łez naszych matek i sióstr wyrzuconych z odwiecznych swych siedzib, niech z mogił żołnierzy naszych rozsianych na polach całego świata wyrośnie Wielka Polska.

O Maryjo, Królowo Korony Polskiej, błogosław naszej pracy, naszemu orężowi. Spraw Miłościwa Pani Patronko naszych rycerzy, aby wkrótce u stóp Jasnej Góry i Ostrej Bramy zatrzepotały polskie sztandary z Orłem i Twym wizerunkiem. Amen."

Modlitwa ta, obok Ojcze Nasz i Zdrowaś Mario, była powszechna w szeregach żołnierzy NSZ na terenie całego kraju. Tą modlitwą rozpoczynali partyzanci z oddziałów NSZ swój poranny apel. Modlitwa ta zawsze była odmawiana na zbiórkach organizacyjnych (czwórkach) przed rozpoczęciem szkolenia. Do 1990 roku nie był znany jej autor. Dzięki relacji kapitana Tadeusza Lachowskiego ps. Nałęcz uzyskano autorytatywne potwierdzenie, że twórcą tej modlitwy był ks. Henryk Strąkowski. Słowa jej są skromne i proste, tak głębokie w swej treści modlitwenej i patriotycznej.

Po przejściu frontu w 1944 r. i wkroczeniu Armii Czerwonej na Lubelszczyznę powrócił ks. Strąkowski do Lublina i z początkiem września tego roku rozpoczął nauczanie religii w szkołach podstawowych nr 6 i 25 oraz w Państwowym Liceum Rolniczym w Lublinie. Zamieszkał w Domu Dziecka przy ul. Sierocej w Lublinie i tam prowadził nadal pracę duszpastersko-wychowawczą. W następnym roku podjął również zajęcia w Gimnazjum i Liceum ss. Kanoniczek (przy ul. Podwale), w Seminarium Wychowawczyń Przedszkoli, a także prowadził lekcje religii dla uczestników Państwowych Kursów Pedagogicznych w Lublinie. Naukę w szkołach średnich prowadził do czasu usunięcia religii z programów nauczania w poszczególnych szkołach, a ostatecznie zakończył ją z chwilą przejścia do Seminarium Duchownego i KUL-u.

W 1952 r. został ks. Strąkowski powołany na profesora Seminarium Duchownego w Lublinie i KUL. Objął wykłady ze wstępu do Pisma Świętego i Starego Testamentu oraz języków: greckiego, hebrajskiego i łacińskiego. Wykłady prowadził bardzo jasno i komunikatywnie. Owocem badań naukowych ks. prof. były liczne artykuły i recenzje publikowane m.in. w "Rocznikach Teologiczno-Kanonicznych", w "Ruchu Biblijnym i Liturgicznym" oraz w pracach zbiorowych. Interesował się również archeologią biblijną i publikował na ten temat m.in. w "Wiadomościach Diecezjalnych Lubelskich". Opracował liczne hasła do "Podręcznej Encyklopedii Biblijnej" (Poznań 1959), do "Biblii Tysiąclecia" oraz do pierwszego tomu przygotowywanej w tym czasie wielotomowej "Encyklopedii Katolickiej". Opracowane przez niego hasła odznaczały się naukową ścisłością, doskonałym usystematyzowaniem i bogatą dokumentacją.

W 1958 r. uzyskał ks. prof. Strąkowski nową godność i nowe obowiązki - został biskupem sufraganem lubelskim. Sakrę biskupią otrzymał 29 czerwca 1958 r.; w uroczystościach konsekracyjnych - poza dostojnikami kościoła - licznie uczestniczyli m.in. wierni z parafii Turowiec i Uchanie. Jako sufragan otrzymał nominację na przewodniczącego Wydziału Duszpasterstwa Kurii Lubelskiej oraz diecezjalnego wizytatora zakonów i zgromadzeń zakonnych. Uczestniczył w pracach I sesji Soboru Watykańskiego II. Od 1945 r. ks. Strąkowski był członkiem Towarzystwa Przyjaciół KUL i działał czynnie w jego organach statutowych: Zarządzie Głównym i Radzie Naczelnej (wiceprezes). Z powodu choroby nowotworowej w ostatnich miesiącach życia spędził dłuższy czas w szpitalach. W okresie choroby swój bogaty księgozbiór przekazał lubelskiemu Seminarium Duchownemu. Zmarł 6 czerwca 1965 r. w wieku 55 lat! Uroczystości pogrzebowe odbyły się w cztery dni później (9 czerwca). Pochowany został na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Lipowej w Lublinie (sektor 3g, z lewej strony kaplicy cmentarnej).

Ksiądz biskup Henryk Strąkowski został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego. Pamięci bpa Strąkowskiego poświęcona jest tablica w kościele parafialnym w Uchaniach.


Opracował J. Krzywicki w oparciu o: "Pro Patria" maj 1997; Gazeta Wyborcza 18-19.01.2003 r.



POWRÓT